Trong nông nghiệp, chất lượng của nguồn nước tưới đóng vai trò quan trọng bậc nhất để đảm bảo sự phát triển khỏe mạnh của cây trồng. Một trong các yếu tố then chốt cần kiểm soát là độ mặn của nước tưới. Vậy, độ mặn bao nhiêu thì tưới cây được? Bài viết này của Ecoteway sẽ giải đáp thắc mắc trên, đồng thời hướng dẫn cách đo độ mặn của nước tưới một cách hiệu quả và chính xác.
Mục lục
ToggleĐộ mặn bao nhiêu thì tưới cây được?
Việc đảm bảo chất lượng của nước tưới là một yếu tố quan trọng để giúp cây trồng phát triển tốt và đạt năng suất cao. Vậy độ mặn bao nhiêu thì tưới cây được? Theo các báo cáo từ các nghiên cứu khoa học, độ mặn nằm trong khoảng >1 ppt hoặc <2 ppt sẽ giúp cây trồng tăng khả năng sinh trưởng tốt và cho năng suất thu hoạch cao, đặc biệt là trong sản xuất hoa quả.

Tuy nhiên, cần lưu ý là mỗi loại cây có một khả năng chịu mặn khác nhau, do đó, tiêu chuẩn độ mặn phù hợp cũng sẽ thay đổi theo đặc điểm sinh lý và môi trường canh tác của từng loại. Vì vậy, người canh tác nên tìm hiểu kỹ lưỡng và áp dụng ngưỡng độ mặn thích hợp cho cây của mình để đảm bảo quá trình sinh trưởng và phát triển được bền vững.
Mức độ chịu mặn của từng nhóm cây
Vì mỗi loại cây có một khả năng thích nghi với mức độ muối khác nhau, việc phân nhóm chúng theo khả năng chịu mặn sẽ giúp bà con nông dân đưa ra lựa chọn chính xác. Dưới đây là phân loại các nhóm cây dựa trên ngưỡng chịu mặn:
- Nhóm cây chịu mặn kém: Cây măng cụt, sầu riêng, mai… có độ mặn khuyến nghị tối đa dưới 0.5‰ (tương đương khoảng 500 mg/l đối với một số chỉ tiêu khác, tùy vào điều kiện cụ thể). Những cây này rất nhạy cảm với muối, vì vậy, nếu độ mặn của nước khi tưới cây ở mức cao, chúng sẽ bị ảnh hưởng nghiêm trọng đến sự sinh trưởng.
- Nhóm cây chịu mặn yếu: Lúa, bắp, đậu, cam, quýt… có độ mặn khuyến nghị khoảng 2‰ (2000 mg/l). Với mức độ mặn này, cây có thể chịu đựng được nhưng vẫn cần quản lý chặt chẽ nguồn nước tưới.
- Nhóm cây chịu mặn trung bình: Cà chua, ớt, bầu, bí, chuối, mía, bưởi, chanh… với độ mặn khuyến nghị từ 2 – 4‰ (2000 – 4000 mg/l). Nhóm này có khả năng thích nghi với môi trường nước có một lượng muối nhất định, tuy nhiên, nếu vượt quá ngưỡng sẽ làm giảm năng suất và chất lượng cây trồng.
- Nhóm cây chịu mặn khá: Xoài, sapo, mãng cầu Xiêm, dừa… có độ mặn khuyến nghị từ 3 – 8‰ (3000 – 8000 mg/l). Những cây này có khả năng chịu mặn tốt hơn, nên khi nguồn nước có độ mặn cao, chúng có thể phát triển ổn định hơn.

Tầm quan trọng của việc tưới nước phù hợp cho cây
Việc tưới nước đúng cách không chỉ đơn thuần đảm bảo độ ẩm cho cây mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng hấp thụ dinh dưỡng. Khi nước tưới có nồng độ muối vượt mức cho phép, muối sẽ tích tụ trong đất, làm giảm khả năng thoát nước và cản trở sự phát triển của rễ.
Hơn nữa, muối còn gây ra hiện tượng “nghẹt muối,” khiến cho cây không thể lấy đủ nước, dẫn đến tình trạng lá bị vàng, rụng và giảm năng suất. Hậu quả là chất lượng sản phẩm từ cây trồng sẽ bị giảm, ảnh hưởng tiêu cực đến nền kinh tế nông nghiệp.

Vì vậy, việc kiểm soát độ mặn trong nước tưới là rất cần thiết để bảo vệ sức khỏe cây trồng và nâng cao hiệu quả sản xuất nông nghiệp.
Tác hại của nước nhiễm mặn
Sau khi xác định được mức độ mặn cho phép để tưới cây, mọi người, đặc biệt là nông dân, đều nhận thức được tình trạng nhiễm mặn của nước. Vậy những tác hại chính từ việc sử dụng nước nhiễm mặn là gì? Dưới đây là các tác hại đó:
Khi nồng độ muối trong nước vượt mức cho phép, rễ cây sẽ không thể hấp thụ dinh dưỡng. Hơn nữa, độ mặn cao sẽ làm tổn thương tế bào cây trồng, dẫn đến hiện tượng mất nước, cây héo úa và xuất hiện tình trạng ngộ độc muối.
Nếu đất bị ảnh hưởng bởi nước nhiễm mặn trong thời gian dài, sẽ xảy ra hiện tượng tích tụ muối. Khu vực đất này sẽ trở thành đất mặn và không thể duy trì sự phát triển. Hơn nữa, nước sẽ khó thấm vào đất và rễ cây sẽ dần chết.

Khi đất tiếp xúc nhiều với nước nhiễm mặn, nó sẽ chuyển thành đất mặn. Tình trạng này khiến cây không thể hấp thụ thêm nước, và cùng với đó, các chất dinh dưỡng cũng không được cây hấp thu. Ngoài ra, đất sẽ bị nén chặt, khiến cho rễ cây khó có thể phát triển.
Cây trồng sẽ gặp phải tình trạng rụng lá dần theo thời gian. Trong một số trường hợp, cây sẽ xuất hiện hiện tượng cháy chóp lá dẫn đến rụng lá, cuối cùng là chết rễ cây.
Cách đo độ mặn nước tưới cây đơn giản và chính xác
Để đo lường mức độ mặn trong nước tưới cây, bạn có thể sử dụng các thiết bị chuyên dụng như máy đo độ mặn hoặc bút đo độ mặn. Dưới đây là hướng dẫn chi tiết các bước thực hiện:
- Bước 1: Thu thập mẫu nước tưới từ nguồn đang sử dụng, đảm bảo dụng cụ chứa mẫu không bị ô nhiễm để tránh làm lệch kết quả đo. Đổ nước vào cốc nhựa sạch.
- Bước 2: Khởi động thiết bị đo và đặt đầu cảm biến vào mẫu nước trong cốc, đợi khoảng 5 giây để nhận được kết quả.
- Bước 3: Ghi lại và đọc kết quả hiển thị trên màn hình của thiết bị.

Lưu ý: Luôn đặt thiết bị ở chế độ đo với đơn vị ppt để có kết quả chính xác.
Sau khi sử dụng, cần phải vệ sinh điện cực và bảo quản thiết bị đúng cách để đảm bảo độ chính xác trong các lần đo tiếp theo.
Các giải pháp phòng ngừa nước bị nhiễm mặn
Để đảm bảo nguồn nước tưới luôn đạt chất lượng an toàn và không gây hại cho cây trồng, việc phòng ngừa hiện tượng nhiễm mặn là điều cần thiết. Dưới đây là một số giải pháp hiệu quả giúp bạn bảo vệ nguồn nước ngọt và duy trì điều kiện tưới cây tối ưu cho cây trồng:
- Thiết lập hệ thống tưới cây bằng nguồn nước ngọt an toàn, không được lấy nước từ khu vực có nguy cơ nhiễm mặn, nhằm bảo vệ cây trồng khỏi tác động của muối.
- Xây dựng hồ chứa, kênh mương hoặc hệ thống lưu trữ nước để dự trữ nước ngọt, đảm bảo cung cấp đủ nước tưới cho cây trồng trong mùa khô và khi nước tự nhiên có độ mặn cao.
- Việc tỉa cành, lá giúp giảm diện tích tiếp xúc, từ đó hạn chế tốc độ bốc hơi nước và lượng muối tích tụ trên lá, giữ ẩm cho cây trồng.
- Sử dụng vật liệu che chắn như rơm rạ, cỏ mạ hoặc bọc đất quanh gốc cây để giữ độ ẩm, giảm bốc hơi và hỗ trợ cây hấp thụ dinh dưỡng, ngay cả khi nguồn nước tưới có một chút độ mặn.
- Thường xuyên kiểm tra độ mặn của nước tưới và đất canh tác nhằm phát hiện kịp thời hiện tượng nhiễm mặn, từ đó có thể áp dụng biện pháp xử lý hoặc điều chỉnh nguồn nước tưới sao cho phù hợp với ngưỡng an toàn cho từng loại cây.

Hy vọng qua bài viết này của Ecoteway, bạn đã có được câu trả lời rõ ràng cho thắc mắc “độ mặn bao nhiêu thì tưới cây được?”. Ngoài ra, bài viết cũng giúp bạn nắm được cách đo độ mặn của nước tưới cây một cách đơn giản, chính xác và nắm bắt được các giải pháp phòng ngừa nước nhiễm mặn. Hãy thường xuyên kiểm tra chất lượng nước tưới để đảm bảo cây trồng phát triển tốt và đạt năng suất cao nhất.

